Esmeralda Tijhoff

Some thoughts on History, Politics, and the Art of Living

Iets over Suske&Wiske, Pieter Brueghel en de Boissevains

bruegel+en+Wiske+introAls kind was ik helemaal verzot op Wiske. En Suske. En Willy Vandersteen was verzot op het werk van Brueghel, zodat ik via zijn werk bekend raakte met de schilderfamily. Daarom was ik blij verrast te zien dat ten minste één werk van de Jonge Brueghel in het bezit is geweest van Jan en Nella Boissevain-Brugmans. Het volgende stuk is gebaseerd op mijn oude essay voor het Historische Representatie waarin ik onderzocht hoe Willie Vandersteen te werk ging.

Van der Steen gaf aan zijn stripboeken een historische invulling, met als hoogstandje de boeken in de Blauwe Reeks. Uit deze reeks nam ik het album Het Spaanse Spook onder handen. Deze strip verscheen in delen tussen 1948 en 1950 in Kuifje’s Weekblad, om in 1952 als album de markt op te gaan. Het album staat vol met details uit de 16e eeuw, met schilderachtige tafereeltjes en bijvoorbeeld een wel zeer gedetailleerd stadhuis van Brussel. De vele zorgvuldige details in het boek leken té goed om louter te zijn bedacht. Welke historische bronnen en andere inspiratiebronnen had Vandersteen gebruikt? 

deelintrospaansspook

 

Vandersteen was een bekende liefhebber van de 16e eeuwse schilder Pieter Brueghel de Oude (1525/30-1569). Eén van de dingen die ik voor het referaat onderzocht was daarom het bestuderen van diens schilderijen en van zijn zoons Pieter Breughel de Jonge (1564/65-1638) en Jan Breughel de Oude (1568-1625). Met het werk van de Bruegels in het achterhoofd, zijn veel details en taferelen in het Spaanse Spook terug te voeren op het werk van Bruegel.  Via het schilderij De Boerenbruiloft komen de helden in het verleden terecht. Daar maken ze meteen kennis met de geschilderde boeren die hun per abuis voor Spaanse spionnen aanzien. Vandersteen laat de figuren in het album ook ronddolen door fragmenten van schilderijen van Bruegel. Lambik wandelt door het schilderij De hooioogst (rond 1565). In Anderlecht wandelen zij door een Bruegels aandoende omgeving, inclusief herberg, dansende boeren en een gevecht.  Niet verwonderlijk dan ook dat zij hier Bruegel de Oude, die het tafereel aan het schetsen is, voor het eerst ontmoeten.

Lambik in het landschap van De Graanoogst van Pieter Bruegel

Lambik in het landschap van ‘De Graanoogst’

 

detail_Breugel_De_korenoogst_1565

Detail van ‘De Graanoogst’.

Andere details lijken ook van Bruegel afkomstig. Voor het onderzoek had ik in Brussel gekeken welke schilderijen Vandersteen mogelijk heeft kunnen zien in het Koninklijk Musea voor Schone Kunsten. Door in de inventarislijst van het museum te zoeken, kon ik achterhalen welke schilderijen in het bezit waren en welke te bezichtigen waren. Eén van de werken dat aan beide voorwaarden voldeed was ‘De val van Icarus’ van Pieter Bruegel de Oude (1558). Dit schilderij hing rond 1949 in het Museum voor de Schone Kunsten te Brussel. De kleding van Lambik in Het Spaanse Spook is een kopie van de kleding van een boer op het schilderij. Zo waren verscheidene kleding-details, inrichting van huizen, tuigage van de paarden, etc. terug te voeren op de schilderijen van  de Oude en de Jonge Bruegel.

fragment van De val van Icarus rond 1558kleding van lambik

 

Dankzij Vandersteen ben ik zelf ook het werk van Bruegel en zijn zoons gaan waarderen. Daarom vond ik het des te leuker om te zien dat ten minste één werk van de Jonge Brueghel in het bezit is geweest van Jan en Nella Boissevain-Brugmans. Zij bezaten een versie van het olieschilderij ‘Landschap met windmolen en bruidsstoet’ uit 1630 dat vrijwel identiek is aan het eerder geproduceerde schilderij met dezelfde titel van zijn broertje Jan Brueghel de Oude.

 

bruegel II in bezit van Jan en Nella

Landschap met windmolen en bruidsstoet van Pieter Brueghel II 1630.

 

 

Nieuwschierig geworden naar de rest van het referaat? Lees het hier:

Historische representatie in de Suske en Wiske Het Spaanse Spook

Afbeeldingen bij Historische representatie in Het blauwe spook van Willy Vandersteen

 

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply