Esmeralda Tijhoff

Some thoughts on History, Politics, and the Art of Living

Feminist Aid Kit: waarom Rutte faalt en hoe we de sollicitatieprocedure kunnen verbeteren

Er gebeurde laatst iets geks tijdens een sollicitatieronde. Van te voren was duidelijk dat er uitgekeken zou worden naar een vrouw, aangezien de afdeling nogal barstte van de manne. Er solliciteerden vrouwen met een CV waar je U tegen zegt, en tóch eindigde de afdeling met wéér een man. De commissie haalde haar schouders op, zij had toch gewoon gekeken naar kwaliteit? Zei Rutte laatst nou niet hetzelfde: ‘Ik had graag meer vrouwen willen hebben. Maar uiteindelijk geldt: we gaan voor de beste mensen.’ Wat gaat er mis?

We gaan gewoon voor kwaliteit, zei Rutte. En heel toevallig, gek genoeg, zit kwaliteit vooral in een (wit) mannenlijf. Een simpele verklaring voor het feit dat er weinig kleur en weinig vrouw te vinden is in de regering en de hogere regionen van de werkvloer. Maar wel een verklaring die totaal geen hout snijdt.

In 2009 wees Marieke van den Brink in haar proefschrift al op het waanbeeld van het schaap met de vijf poten. We weten allemaal dat vrouwen bovengemiddeld goed moeten presteren op de werkvloer om evenveel respect te oogsten dan haar mannelijke, disfunctionele, tegenhanger. Van den Brink bekeek hoe de aanstelling van professoren in Nederlands tot stand kwam. De uitkomsten lijken me zonder veel moeite te kopiëren naar het politiek veld en zelf naar de processen in jouw eigen bedrijf.

illustration by Jack Moreh.

 

Ik heb de vrijheid genomen vijf redenen naar voren te halen die verklaren waarom hoge functies nog overbevolkt worden door witte, middelbare mannen, en wat de oplossingen zijn:

1) Van vrouwen wordt verwacht dat zij het schaap met de vijf poten zijn. De commissie verwacht van vrouwen dat zij al excelleren in onderzoek, leidinggeven, management, communicatie e.d. Bij (witte) mannen blijken deze verwachtingen niet zo hoog te zijn, en als zij ‘een poot missen’, wordt erop vertrouwd dat deze wel zal ‘aangroeien’.

2) sollicitatiecommissies rekenen vrouwen af op die ‘gaten’ in hun CV’s. Een kortere publicatielijst? Jammer dan. Een commissie minder voorgezeten? Tabé. Er wordt vaak niet gekeken naar geschiktheid, maar naar bullet points op het CV. En aangezien vrouwen toch nog meestal de drager zijn van de reproducerende en vervolgens de organisatorische en verzorgende taken in een gezin, is het logisch dat hun track record niet in pas loopt met hun mannelijke collega’s. Mannelijke collega’s die overigens doodleuk in het voorwoord van hun proefschrift vermelden dat ‘het krijgen van kinderen geen vertraging behoeft te zijn voor het behalen van een promotie.’ Excuse me? Meneer bedoelt zeker dat je geen vertraging op hoeft te lopen als je een partner hebt die alles uit handen neemt! Lekker makkelijk, in het weekend de leuke paps uithangen en door de week wegduiken in je onderzoek. Een luier verschonen? Zulke basale dingen doet het personeel maar,…

Vóórdat je op gesprek mag komen, is jouw CV al puntsgewijs vergeleken en afgewezen ten gunste van hen die vaak niet méér werkethos hebben, maar die wel meer privileges hadden en zo makkelijker een grotere lijst van verdiensten konden opbouwen. Zo worden vrouwen die simpelweg meer obstakels te overwinnen hebben alsnog keihard gediscrimineerd op hun vrouw-zijn. Wil je gelijke kansen voor mannen en vrouwen?

Kijk niet naar een gelijk CV, maar zoek naar gelijke geschiktheid.

3) wie op je lijkt, heeft het voordeel van de twijfel. Mensen voelen zich sympathieker tegenover mensen van eenzelfde geslacht, huidskleur, postuur, leeftijd en sociale achtergrond. Ook al wil men niet expliciet een kopie van zichzelf aannemen, toch is dat waar het onbewuste van de commissie naar neigt. Een sollicitatiecommissie heeft dus weinig aan één vrouwelijk lid. Uit onderzoek is gebleken dat het omslagpunt bij drie vrouwelijke leden in de commissie ligt.

4) ons kent ons. Slechts 20% van de vacatures worden geplaatst, de overige 80% wordt weggegeven aan het eigen netwerk. En van die 20% is trouwens nog maar de vraag hoeveel vacatures écht beschikbaar zijn, en hoeveel er al niet op voorhand vergeven zijn. Dat netwerk waarbinnen het overgrote gedeelte van de jobs vergeven wordt, is helaas nog steeds een old school boy network. Dus maak je vacatures openbaar via bv LinkedIn of andere toegankelijke websites.

5) deeltijd is geen pretbaan. Ook in deeltijd kunnen wetenschappers en politici excelleren. Het gaat toch om de kwaliteit van je ‘vlieguren’. Hoe vaak hoor ik wel niet mannen in mijn omgeving verzuchten dat ze gráág deeltijd willen werken, maar dat dit niet kan omdat het hun promotiemogelijkheden zou comprimeren of omdat hun baas dat niet accepteert (van een man). Er is krapte op de arbeidsmarkt, laten we toch lekker met z’n allen een gezondere werkbalans vinden en drie of vier dagen in de week werken. Hoppa!

Zie ook Marieke van den Brink, Behind the scenes of science. Gender practices in the recruitment and selection of professors in the Netherlands (2009).

Kijk hier voor meer cijfers en aanbevelingen van Marieke van den Brink.

You can leave a response, or trackback from your own site.

Leave a Reply